Jak zamienić oryginalne czujki Loxone na inne czujki działające na wejściach 24 V DC — poradnik LOXEM

Na jednej z realizacji inwestor chciał pełną automatykę Loxone, ale przy wycenie złapał się za głowę nad ceną oryginalnych akcesoriów Tree — czujek ruchu, kontaktronów, czujników zalania. Pytanie, które pada wtedy niemal zawsze, brzmi: czy muszę kupować firmowe czujki Loxone, czy mogę wpiąć tańsze, dostępne „od ręki” odpowiedniki? Krótka odpowiedź: możesz — pod warunkiem, że czujka jest zasilana 24 V DC (albo ma odpowiedni zakres) i daje styk bezpotencjałowy do wpięcia w wejście cyfrowe Miniservera. Poniżej masz komplet: zasadę podłączenia, logikę styków i konkretną listę zamienników z cenami, parametrami i pułapkami.

W skrócie

• Tak, da się zamienić oryginalne akcesoria Loxone (Motion/Presence Sensor, Door & Window Contact, Water Sensor) na tańsze, łatwo dostępne czujki — pod warunkiem, że są zasilane natywnie 24 V DC (lub mają zakres np. 12–24 V AC/DC, 5–35 V DC) i dają styk bezpotencjałowy / przekaźnik NO-NC / wyjście OC do wpięcia w wejście cyfrowe Miniservera Gen 2.
• Najprostsze i najtańsze zamienniki to elementy pasywne: kontaktrony (Satel B-1/K-1, ~8–16 zł) i sondy zalania zwierające styk po zalaniu — w ogóle nie wymagają zasilania i wpinają się wprost w wejście cyfrowe. Czujki ruchu i dymu wymagają zasilania 24 V i mają wyjście przekaźnikowe.
• Częsta pułapka: popularne Satel FD-1 (zalanie) i TSD-1 (dym) są zasilane wyłącznie 12 V DC i NIE nadają się do linii 24 V. Zamiast nich użyj pasywnej sondy zalania + przekaźnika F&F PZ-828 w wersji 24 V oraz czujki dymu EA318-4H (12–24 V DC).

Po co w ogóle zamieniać czujki Loxone?

Bo na samych czujkach potrafisz zbić koszt kilkukrotnie, nie tracąc na jakości detekcji. Oryginalne akcesoria Tree są wygodne, ale drogie — a w wielu punktach instalacji wystarczy zwykły styk. Zalety zamienników:

• Koszt. Kontaktron Satel kosztuje ~8–16 zł, czujka PIR Satel AQUA ~62–98 zł, sonda zalania kilka–kilkanaście zł. To wielokrotnie taniej niż dedykowane akcesoria Tree.
• Dostępność. Czujki alarmowe Satel, przekaźniki F&F i kontaktrony są „od ręki” na Allegro i w każdej hurtowni elektrycznej oraz alarmowej w Polsce.
• Klasa „alarmowa”. Czujki Satel mają cyfrowe algorytmy detekcji, podwójny pyroelement, odporność na fałszywe alarmy i styk sabotażowy — często lepsze detekcyjnie niż akcesoria smart-home.
• Brak vendor lock-in. Nie jesteś uzależniony od jednego producenta, jego cennika i dostępności.

Uczciwie — coś za coś tracisz:

• Utrata integracji Tree. Czujka nie zgłasza się sama w drzewie peryferiów Loxone Config — nie ma auto-wykrywania i auto-konfiguracji.
• Ręczne mapowanie wejść. Każde wejście cyfrowe okablujesz, opiszesz i wepniesz w bloki funkcyjne samodzielnie.
• Brak dodatkowych danych. Czujka Tree potrafi przesyłać temperaturę, jasność czy status — prosty styk daje tylko stan zwarte/rozwarte (chyba że dołożysz osobne wyjście analogowe, jak w Faradite 0–10 V).
• Zajętość wejść. Każda czujka zajmuje fizyczne DI; przy dużej liczbie punktów rosną koszty rozszerzeń.

Gdzie podłączyć obce czujki — Tree czy wejścia cyfrowe?

Zawsze do wejść cyfrowych (DI), nigdy do Tree. Loxone ma dwa światy:

• Magistrala Loxone Tree — dwużyłowa magistrala danych + 24 V, do dedykowanych urządzeń Loxone (do 50 na interfejs). Urządzenie samo się zgłasza i konfiguruje. Protokół zamknięty — obcą czujką nie „udajesz” urządzenia Tree.
• Wejścia cyfrowe (Digital Input, DI) — zwykłe wejścia 6–24 V DC, reagujące na obecność/brak napięcia. To tu wpinasz wszystkie zamienniki — dla Miniservera obca czujka to po prostu styk zwierający wejście.

Miniserver Gen 2 ma 8 wejść cyfrowych 6–24 V DC (PELV, push-in) oraz 4 wejścia analogowe 0–10 V, które można skonfigurować jako cyfrowe. Potwierdza to karta katalogowa Loxone (Datasheet Miniserver, Part No. 100335): „8 digital inputs 6 … 24VDC (PELV) … 4 analogue inputs 0-10V (Ri=10k), when used as digital inputs threshold approx. 1V”. Progi na DI: logiczne 0 = 0…4,5 V; stan nieokreślony 4,5…6 V; logiczna 1 = 6…24 V. Każde dodatkowe 8 DI dokłada Extension (Miniserver obsługuje do 30 Extensionów po Linku).

NO czy NC — jak ustawić logikę styku w Config

Wybór NO/NC decyduje, czy zdarzenie zwiera, czy rozwiera linię — a w Loxone Config i tak dopasujesz interpretację jednym parametrem.

• NO (normally open) — styk normalnie rozwarty, zwiera się przy zdarzeniu (ruch, zalanie, otwarcie). Najczęstszy przypadek w automatyce.
• NC (normally closed) — styk normalnie zwarty, rozwiera się przy zdarzeniu. Daje nadzór linii: przecięcie kabla = stan alarmowy (bezpieczniejsze dla zastosowań ochronnych i ppoż.).
• W Loxone Config dla wejścia cyfrowego zaznaczasz opcję „Inverted”, aby logiczną interpretację dopasować do typu styku. Niezależnie czy czujka daje NO czy NC, w programie uzyskasz poprawny stan „aktywny/nieaktywny”.

Jak fizycznie podłączyć styk do wejścia Miniservera Gen 2?

Zasada jest zawsze ta sama: podajesz +24 V przez styk czujki na wejście cyfrowe, a zwarcie styku daje logiczną „1”. Schemat ogólny:

1. Z zacisku +24 V (z zasilacza systemowego) prowadzisz przewód do jednego styku przekaźnika/kontaktronu czujki (COM).
2. Drugi styk przekaźnika (NO lub NC) prowadzisz na wybrane wejście cyfrowe I1…I8.
3. Masę (GND) zasilacza łączysz wspólnie z masą Miniservera.
4. Czujki aktywne (PIR, dym) dodatkowo zasilasz 24 V DC (zaciski +/–), niezależnie od obwodu styku alarmowego.

Gdy styk się zewrze, +24 V trafia na DI → logiczna „1”. To wszystko.

Uwaga — zmiana w Gen 2. W Miniserverze 1. generacji pierwszy zacisk DI był wyprowadzonym +24 V, a ostatni masą — wygodne do zasilania kontaktronów. W Gen 2 (zaciski push-in) to się zmieniło, więc +24 V bierzesz z zacisku zasilania, a nie z listwy DI. Jak ujmuje to blog SmartHome.Exposed: „on the old Miniserver the first green digital input terminal was +24V, and the last one was the Ground … you need to find different way how to do it”.

Czujki ruchu 24 V — czym zastąpić Loxone Motion / Presence Sensor

Każda z poniższych ma styk przekaźnikowy i zasilanie obejmujące 24 V — wpinasz wyjście na DI, a zasilanie podajesz osobno.

Satel AQUA S — PIR ścienna (~62 zł)

• Ruch (PIR), cyfrowa, podwójny pyroelement. Zasilanie 12…24 V AC/DC (wg instrukcji SATEL: „Napięcie zasilania … 12…24 V AC/DC -10% / +15%”).
• Wyjście: przekaźnik bezpotencjałowy NC (40 mA / 24 V DC) + osobne wyjście sabotażowe TMP (NC). Cena ok. 62 zł (Allegro).
• Integratorsko: NC — w spoczynku zwarte, przy ruchu rozwiera. Podłącz na DI, ustaw logikę (ewentualnie „Inverted”). TMP możesz wpiąć na osobne DI. Optymalna wysokość ~2,4 m.

Satel AQUA Ring S — PIR sufitowa (~95–98 zł)

• Sufitowa, owalna, duży obszar dozoru. Zasilanie 12…24 V AC/DC, wyjście przekaźnik NC + sabotaż. (Allegro)
• Świetna tam, gdzie montaż ścienny jest niemożliwy (przeszklenia, duże pomieszczenia).

Esylux RC230i UC — zewnętrzna (Loxone art. 200112)

• Zewnętrzna, kąt 230°, zasięg ~20 m. Zasilanie 12–36 V DC / 12–24 V AC, pobór 0,33 W. Wyjście: styk bezpotencjałowy zwierny, 10 A. Cena ok. 120–150 zł.
• To oficjalnie rekomendowana przez Loxone czujka zewnętrzna 24 V — podłącza się wprost do DI Miniservera/Extension. Regulacja czułości pokrętłem.

Faradite Motion Sensor 360 Volt Free — mikro sufitowa (~541 zł)

• Ultrapłaska (3,5 mm), średnica 49 mm. Zasilanie 5–35 V DC (karta: „5V, 12V, 24V, 30V and 35V DC”). Wyjście: styk bezpotencjałowy NO (przekaźnik półprzewodnikowy), impuls + ~1 s po ustaniu ruchu.
• Producent wprost wspiera Loxone (karta: „provides a normally open contact which should be connected to a digital input on the Loxone system”). Wersja 0–10 V daje dodatkowo pomiar LUX na wejście analogowe (rezystory 10 k przy AI Extension Gen 2). Sygnał ruchu wpinasz w wejście „Mv” bloku Lighting Controller.

B.E.G. Luxomat PD2-M-2C-12-48V-RR — obecność sufitowa

• Obecność (PIR), 2-kanałowa. Zasilanie 12–48 V AC/DC, prąd sterujący 4 mA. Wyjście: 2× mikro-styk bezpotencjałowy NO (przekaźnik kontaktronowy 0,1 A).
• Symbole: -RR-SM (natynkowy, art. 92305), -FC (podtynkowy, art. 92306). Kanał 1 do oświetlenia, kanał 2 (HVAC) jako drugi sygnał obecności — oba na DI. Kupuj przez B.E.G. Polska / hurtownie (brak aktualnej oferty na Allegro).

Czujki zalania — najprostszy zamiennik Water Sensor

Najtaniej i najprościej wychodzi pasywna sonda zalania, która po zalaniu sama zwiera wejście — bez zasilania.

(a) Pasywna sonda zalania — rekomendowana (10–30 zł)

• Dwie elektrody, które po zalaniu wodą zwierają się — czysty styk, bez zasilania, wprost między +24 V a DI. Przykłady: sonda SZH-03 EXTA Zamel, sondy PZ/PZ2 do F&F, sondy uniwersalne.
• Ograniczenie: rezystancja wody bywa wysoka, a wejście DI ma wysoką impedancję — przy długich liniach/słabo przewodzącej wodzie zwarcie może być „miękkie”. Dla pewności w środowisku rozproszonym lepsza opcja (b).

(b) Aktywny przekaźnik zalania zasilany 24 V

• F&F PZ-828 24V — przekaźnik kontroli poziomu cieczy. Wariant 24 V (standardowy PZ-828 to 230 V AC). Wyjście: przekaźnik przełączny NO/NC, 16 A. W stanie suchym styk 7-4, po zalaniu 7-8 — separowanym stykiem podajesz +24 V na DI. Do 10 sond, przewód do 100 m. Elektronika rozwiązuje problem „miękkiego” zwarcia. (Allegro — sprawdź wersję napięciową!)
• Orno OR-PZ-465 — zasilanie 24–240 V AC/DC, wyjście styk przełączny SPDT 5 A, separacja galwaniczna sond. Cena ok. 44–60 zł (wariant OR-PZ-466). Wymaga osobnych sond konduktometrycznych (OR-PZ-490).

WAŻNE: Satel FD-1 NIE nadaje się do 24 V. Czujka zalania FD-1 (i FD-1 BR) jest zasilana wyłącznie 12 V DC (±15%) (instrukcja SATEL), obciążalność styków 40 mA / 16 V DC. Przy 24 V nie zadziała poprawnie. Zamiast niej użyj pasywnej sondy (a) lub przekaźnika 24 V (b).

Kontaktrony — najtańszy zamiennik Door & Window Contact

Kontaktron to najprostszy i najtańszy zamiennik w całym poradniku — pasywny styk magnetyczny, bez zasilania, wprost na DI.

• Satel B-1 (boczny natynkowy, ~8–13 zł) — styk NC, w spoczynku (zamknięte) zwarty, przy otwarciu rozwiera. Maks. napięcie przełączane 100 V. (Allegro)
• Satel K-1 (natynkowy, dwie wodoszczelne części, ~10–16 zł) — styk NC. Są też warianty NO/NC, bramowe (B-4L) i wpuszczane. (Allegro)
• Cały listing kontaktronów Satel zaczyna się od ~8 zł.

Czujki dymu i czadu na 24 V

Do linii 24 V nadaje się EA318-4H; popularny Satel TSD-1 odpada (zasilanie 12 V), a detektory CO praktycznie nie mają natywnej wersji 24 V.

• EA318-4H — fotoelektryczna czujka dymu + ciepło (57 °C), zgodna z PN-EN 54-7 i 54-5. Zasilanie 12–24 V DC, wyjście przekaźnik typu C, NO/NC (zworka), 1 A @ 30 V DC. Pobór w czuwaniu 35 µA. Cena ok. 123–148 zł (też jako rebadge NB3384H, Allegro). Zalecane NC (nadzór linii).
• GAZEX DK-24.A/E — detektor czadu (CO)/gazu, zasilanie 12 V DC, wyjście przekaźnik bezpotencjałowy (styk Umax 24 V DC / 4 A). Brak natywnej wersji 24 V DC — zasil 12 V (przetwornica), a sam styk podaj na DI. Cena ok. 170–230 zł (Allegro). „24 V” w specyfikacji to obciążalność styku, nie zasilanie.

WAŻNE: Satel TSD-1 NIE nadaje się do 24 V. Ma świetne wyjście (przekaźnik NO/NC/2EOL, klasa A1R wg EN 54-5, detekcja dymu wg EN 54-7), ale producent opisuje ją jako „czujkę do systemów 12 V” — zasilanie 12 V DC ±15%, pobór do 24 mA. Bez przetwornicy nie podłączysz jej do linii 24 V. Dla 24 V wybierz EA318-4H.

Czujka zmierzchu (opcjonalnie)

• F&F AZH-24V — automat zmierzchowy, zasilanie 24 V AC/DC, wyjście przekaźnik 1× NO, 10 A, próg 2–1000 Lx. Cena ok. 40–70 zł (Allegro). Styk NO na DI = prosty sygnał dzień/noc.
• Do precyzyjnego pomiaru jasności w luksach lepszy jest czujnik analogowy 0–10 V (lub Faradite 0–10 V) na wejście AI.

Od czego zacząć — kolejność rekomendowana

1. Elementy pasywne (najtańsze). Kontaktrony Satel B-1/K-1 do drzwi/okien i sondy zalania (SZH-03, sondy PZ) do łazienek/pralni/kotłowni — wprost na DI, bez zasilania. To pokrywa Door & Window Contact i Water Sensor minimalnym kosztem.
2. Czujki ruchu 24 V. Budżetowo i „alarmowo” — Satel AQUA S / AQUA Ring S. Premium/dyskretnie — Faradite 360 Volt Free. Zewnątrz — Esylux RC230i UC. Duże pomieszczenia/obecność — B.E.G. PD2.
3. Ppoż. i bezpieczeństwo. Dym/ciepło na 24 V — EA318-4H (wyjście NC). CO/czad — GAZEX DK-24.A/E zasilany 12 V + styk bezpotencjałowy na DI.
4. Światło dzienne. F&F AZH-24V (dzień/noc) lub czujnik 0–10 V na AI (pomiar LUX).

Reguła decyzyjna: potrzebujesz danych pomiarowych (LUX, temperatura, status) i auto-konfiguracji → zostań przy Tree. Wystarczy stan zwarte/rozwarte, a liczysz koszt → zamienniki 24 V na DI są optymalne. Gdy zabraknie wejść (Gen 2 = 8 DI), dołóż Extension zanim zaczniesz multipleksować sygnały. I zawsze sprawdzaj napięcie zasilania w karcie produktu przed zakupem — to najczęstsza pułapka (FD-1, TSD-1 i część detektorów CO to tylko 12 V).

O czym pamiętać

• Ceny są orientacyjne (rynek PL, 2026) i różnią się między sprzedawcami; linki to oferty/listingi, które mogą wygasać — zweryfikuj cenę i wariant napięciowy w koszyku.
• Satel FD-1 i TSD-1 to 12 V DC — wymienione jako ostrzeżenie, nie rekomendacja do 24 V. F&F PZ-828 w wariancie 24 V trzeba świadomie wybrać (standard to 230 V AC).
• Faradite, B.E.G. i Esylux kupisz głównie w sklepach specjalistycznych / Loxone, nie na Allegro. Orno OR-PZ-465 wymaga osobnych sond.
• Zastosowania ppoż. wymagają zgodności z przepisami i zwykle certyfikowanego systemu sygnalizacji pożarowej (SSP). Czujka dymu na wejściu Loxone to automatyka komfortowa/sygnalizacyjna, a nie certyfikowany system ppoż.
• Wszystkie połączenia wykonuj przy wyłączonym zasilaniu; instalację powinien wykonać wykwalifikowany elektryk/integrator.

Nie chcesz dobierać czujek i kombinować z wejściami samodzielnie? W modelu LOXEM DIY projektujemy instalację, dobieramy komponenty i programujemy rozdzielnicę zdalnie — Ty lub Twój elektryk tylko montujecie. Skonfiguruj swój system.